De stad Kortrijk zet nu sterker in op cyberpreventie tegen online fraude. Lokale diensten en Politiezone VLAS werken samen om burgers te waarschuwen en te trainen. De aanpak houdt rekening met de Europese AI-verordening gevolgen overheid, zodat regels en praktijk op elkaar aansluiten. Doel is schade voorkomen en inwoners weerbaarder maken tegen digitale oplichters.
Stad kiest voor preventie
Kortrijk kiest voor preventie naast klassieke opsporing. De stad, het OCMW en Politiezone VLAS bundelen hiervoor hun krachten. Ze richten zich op informatie, training en snelle melding van incidenten. Zo moet de drempel om hulp te zoeken lager worden.
De campagne focust op veel voorkomende trucs. Dat zijn phishing via e-mail of sms, helpdeskfraude en vriend-in-noodberichten. Ook misleiding via tweedehandsplatforms en valse investeringen komt aan bod. Elke vorm krijgt heldere tips en voorbeelden.
De stad gebruikt bestaande waarschuwingskanalen. Denk aan buurtcentra, bibliotheken, scholen en sociale media. Berichten en checklists sluiten aan bij Safeonweb.be van het Centrum voor Cybersecurity België (CCB). Zo krijgen inwoners consistente en actuele adviezen.
Er komt extra aandacht voor laagdrempelig melden. Verdachte berichten kunnen direct worden doorgestuurd naar verdacht@safeonweb.be. Bij schade verwijst de politie naar het juiste aangifteloket en hulp bij bankcontact. Snel melden vergroot de kans om geldstromen te blokkeren.
Phishing is het sturen van valse berichten die lijken van een betrouwbare bron te komen, met als doel geld of persoonlijke gegevens te stelen.
AI-gestuurde fraude groeit
Criminelen gebruiken steeds vaker generatieve AI. Dat is software die zelf tekst, beeld of geluid kan maken. Hierdoor ogen berichten foutloos en persoonlijk. Ook deepfake-audio maakt zogenoemde “spoof calls” geloofwaardiger.
In België richten nepberichten zich vaak op bekende merken en diensten. Voorbeelden zijn bpost, telecomaanbieders en banken, of inlogmethoden zoals itsme. Die namen verhogen het vertrouwen bij slachtoffers. De organisaties zelf hebben daar geen schuld aan, maar worden misbruikt.
Kortrijk legt de nadruk op controle voor je klikt of betaalt. Controleer altijd het webadres en bel zelf het officiële nummer terug. Gebruik een afgesproken codewoord met familie bij spoedverzoeken. Schakel waar mogelijk tweestapsverificatie in voor extra bescherming.
Technische filters helpen, maar zijn niet waterdicht. AI kan detectiesystemen omzeilen met variaties in tekst en beeld. Daarom blijft menselijke oplettendheid cruciaal. Training en routinechecks verkleinen de kans op schade.
Training en meldpunten uitbreiden
De stad organiseert gratis workshops in bibliotheken en wijkcentra. Sessies zijn op maat voor senioren, jongeren en lokale ondernemers. Er is aandacht voor praktijk: echte voorbeelden, live oefening en wat te doen na een incident. Materiaal is kort, visueel en in begrijpelijke taal.
Politiezone VLAS voorziet inloopspreekuren voor slachtoffers. Daar krijgen mensen hulp bij aangifte, bewijs bewaren en contact met banken. Ook wordt uitgelegd hoe je data veiligst herstelt. Zo vermindert stress direct na een voorval.
Voor meldingen verwijst de stad naar Safeonweb en de eigen website. Burgers leren verdachte sms en e-mail door te sturen, en domeinen te rapporteren. Banken zoals KBC en Belfius bieden noodlijnen voor snelle blokkade. Ondernemers krijgen extra advies over back-ups, updates en incidentplannen.
Scholen en jeugdorganisaties worden betrokken bij voorlichting. Jongeren zien vaak als eerste nieuwe trucs op sociale media. Door hen te trainen, ontstaat een vroege waarschuwing in de wijk. Dit versterkt ook de dialoog tussen generaties over digitale veiligheid.
Privacy en AVG als basis
De AVG stelt eisen aan verwerking van persoonsgegevens. Dataminimalisatie en versleuteling zijn daarbij verplicht. Kortrijk zegt alleen noodzakelijke gegevens te vragen bij inschrijving of melding. Op het moment van schrijven worden gevoelige data niet gedeeld zonder rechtsgrond.
Voor monitoring en meldpunten geldt terughoudendheid. De stad vermijdt onnodige profilering van burgers. Logbestanden worden waar mogelijk geanonimiseerd en kort bewaard. Toegang is beperkt en vastgelegd in procedures.
Bewustwording gaat samen met privacy-by-design. Checklists en voorbeeldschermen tonen hoe je privacyvriendelijke instellingen kiest. Denk aan sterke wachtzinnen, wachtwoordkluizen en beperkte app-machtigingen. Dit vergroot veiligheid zonder extra risico’s voor data.
Informatie over incidenten stroomt gericht naar bevoegde instanties. Dat zijn bijvoorbeeld Politiezone VLAS en het CCB/CERT.be. Delen gebeurt alleen wanneer nodig en rechtmatig. Zo blijft hulp effectief en rechtmatig tegelijk.
Europese AI-verordening gevolgen overheid
De Europese AI-verordening (AI Act) werkt met risicoklassen. Gemeenten die AI inzetten voor screening of besluitvorming krijgen extra plichten. Denk aan risicobeheer, datakwaliteit en menselijk toezicht. Voor louter voorlichting en bewustwording gelden lichtere regels.
NIS2 scherpt eisen aan voor essentiële en belangrijke diensten. Ook lokale overheden met kritieke processen moeten cyberincidenten voorkomen en melden. Phishing is daarbij een veelgebruikte ingang voor aanvallers. Preventie in de stad sluit dus aan op Europese weerbaarheidsdoelen.
Inkoop en aanbesteding krijgen een nieuwe rol. Overheden moeten controleren of hoogrisico-AI een CE-markering en conformiteitsbeoordeling heeft. Contracten bevatten afspraken over logging, updates en uitlegbaarheid. Personeel krijgt training in het herkennen van deepfakes en AI-misleiding.
Samenwerking over grenzen heen wordt belangrijker. Indicatoren van compromittering lopen via CERT.be en Europese netwerken. Europol en nationale politiediensten delen operationele signalen. Dit versnelt blokkades van malafide domeinen en betaalpaden.
Effect meten en bijsturen
Kortrijk koppelt acties aan meetbare doelen. Voorbeelden zijn minder slachtoffers, snellere melding en hogere trainingsteilname. Resultaten worden periodiek geëvalueerd met politie en CCB. Werkt iets niet, dan volgt bijsturing.
Data over incidenten worden geaggregeerd geanalyseerd. Zo blijft individuele privacy beschermd. Trends geven richting aan nieuwe voorlichtingsrondes. Denk aan pieken rond vakantieperiodes of pakketbezorging.
De stad houdt rekening met nieuwe oplichtingstactieken. AI-tools veranderen snel en maken fraude schaalbaar. Door kennis te delen met buurgemeenten ontstaat een bredere dekking. Dit verlaagt de kosten en versnelt leren.
Burgers blijven de eerste verdedigingslinie. Eenvoudige checks, tijdig melden en basisbeveiliging helpen het meest. Met steun van Politiezone VLAS, Safeonweb en het CCB wordt die lijn versterkt. Zo vergroot Kortrijk stap voor stap de digitale weerbaarheid van de stad.
