De stad Kortrijk zet een nieuwe stap in de strijd tegen online fraude. De gemeente en de lokale politie starten met extra cyberpreventie voor inwoners en ondernemers. De focus ligt op uitleg, vroegtijdige waarschuwingen en makkelijke hulp. Zo wil Kortrijk schade door phishing en andere digitale oplichting terugdringen, in lijn met de AVG en de Europese AI-verordening en de gevolgen daarvan voor lokale overheden.
Stad kiest voor preventie
Kortrijk kiest nadrukkelijk voor voorkomen in plaats van alleen opsporen. Digitale fraude groeit en wordt slimmer door kunstmatige intelligentie, zoals nagebootste stemmen en overtuigende nepmails. Daardoor raken vooral oudere inwoners en kleine ondernemers sneller geld kwijt. Met gerichte voorlichting wil de stad die drempel verlagen.
Preventie betekent heldere kanalen om vragen te stellen en zaken te melden. Het gaat om laagdrempelige contactpunten in de wijk en duidelijke online informatie. Ook komt er aandacht voor herkenbare signalen van fraude, zoals druk zetten, taalfouten en ongewone betaalverzoeken. Zo worden inwoners weerbaarder voordat het misgaat.
De aanpak past bij de Vlaamse en Belgische lijn om gemeenten dichter bij de burger te brengen. Het Centrum voor Cybersecurity België (CCB) stimuleert lokale plannen en snelle melding via Safeonweb. Lokale besturen kunnen zo sneller waarschuwen bij nieuwe trucs, zoals valse pakketmails of WhatsApp-fraude. Kortrijk sluit aan bij die werkwijze.
Cyberpreventie is het voorkomen van digitale oplichting door voorlichting, training en snelle melding van verdachte activiteiten.
Praktische hulp voor inwoners
De stad zet in op korte infosessies in bibliotheken, buurtcentra en scholen. In eenvoudige taal leren mensen phishing, spoofing en hulpvraagfraude herkennen. Spoofing is het nadoen van een betrouwbaar nummer of e-mailadres om vertrouwen te winnen. Zo wordt nep beter zichtbaar in het dagelijkse gebruik van telefoon en e-mail.
Online komt er actuele waarschuwing en advies op één plek, met doorverwijzing naar Safeonweb. Inwoners krijgen checklists voor veilige wachtwoorden, tweestapsverificatie en het beveiligen van smartphones. Ook wordt uitgelegd hoe je verdachte berichten doorstuurt naar verdacht@safeonweb.be. Dat helpt om nieuwe golven van fraude sneller te stoppen.
Ondernemers krijgen extra aandacht voor factuurfraude en nepleveranciers. Eenvoudige stappen, zoals het vierogenprincipe en het controleren van bankgegevens via een tweede kanaal, beperken risico’s. Back-ups en software-updates worden als basismaatregelen benoemd. Zo kan een klein bedrijf met beperkte middelen toch stevig weerwerk bieden.
Samenwerking met politie en CCB
De lokale politie fungeert als schakel tussen meldingen en onderzoek. Ernstige zaken worden direct opgepakt en waar nodig doorgezet naar federale diensten. Trends en patronen worden geanonimiseerd gedeeld met het CCB. Dit respecteert de AVG-eisen en helpt bij landelijke waarschuwingen.
Kortrijk haakt aan bij nationale campagnes van Safeonweb, die actuele scamvoorbeelden bundelen. Inwoners leren hoe zij berichten veilig kunnen controleren en rapporteren. Die combinatie van lokaal contact en landelijke expertise versnelt het waarschuwen. Zo blijven waarschuwingen kort en praktisch.
Ook banken en telecomaanbieders zijn partners in de keten. Zij gebruiken al jaren algoritmen om ongebruikelijke betalingen en nummermisbruik te herkennen. De stad heeft geen toegang tot klantdata, maar wisselt wel signalen en tips uit. Zo sluit het lokale advies aan op wat mensen bij hun bank of provider ervaren.
AVG en AI Act sturen aanpak
De AVG stelt dat gemeenten niet meer persoonsgegevens mogen verwerken dan nodig is. Dataminimalisatie en versleuteling zijn daarom vaste uitgangspunten. Voor meldpunten betekent dit: alleen noodzakelijke gegevens, duidelijk doel en beperkte bewaartermijn. Inwoners horen hoe hun gegevens worden gebruikt en wanneer ze worden verwijderd.
De Europese AI-verordening (AI Act) geeft extra eisen bij inzet van risicovolle AI-systemen door overheden. Denk aan geautomatiseerde risicoscores of biometrische herkenning, die hoog risico zijn. Kortrijk richt zich nu op voorlichting en basisbeveiliging, niet op zulke systemen. Daardoor blijft de risicoklasse laag, met vooral transparantie- en kwaliteitsregels.
Mocht de stad later een chatbot of meldassistent met AI inzetten, dan zijn extra waarborgen nodig. Dat gaat om uitleg over hoe het model beslist, toezicht door mensen en een risicoanalyse. Inkoop moet die punten vooraf borgen in contracten. Zo blijft de dienstverlening begrijpelijk en veilig.
Wat werkt en wat niet
Preventie werkt als informatie snel en herkenbaar is. Korte voorbeelden en concrete stappen helpen meer dan lange handleidingen. Herhaling via meerdere kanalen vergroot het effect. Daardoor bereikt de stad zowel jongeren als ouderen.
Toch lost bewustwording niet alles op. Criminelen verplaatsen zich snel en maken gebruik van geavanceerde deepfakes en nagemaakte websites. Daarom blijft samenwerking met banken, politie en het CCB nodig. Zo kan de stad nieuwe patronen vroeg signaleren.
De aanpak houdt rekening met digitale ongelijkheid. Niet iedereen heeft dezelfde vaardigheden of toegang tot hulp. Daarom zijn fysieke loketten en telefonische hulp belangrijk naast online uitleg. Dat maakt de drempel om te melden lager.
Meten en bijsturen op effect
De stad kijkt naar het aantal meldingen bij politie en Safeonweb en naar schadecijfers, voor zover beschikbaar. Ook telt mee hoeveel mensen sessies volgen en welke vragen terugkeren. Deze gegevens worden, op het moment van schrijven, vooral geanonimiseerd gebruikt om patronen te zien. Op basis daarvan kan de inhoud worden aangepast.
Feedback uit buurthuizen, scholen en ondernemersnetwerken is een tweede graadmeter. Veelgestelde vragen worden verwerkt in nieuwe voorbeelden en waarschuwingen. Taal en beeld worden simpel gehouden, passend bij taalniveau B1. Zo blijft de boodschap begrijpelijk en toepasbaar.
Grenzoverschrijdende fraude blijft een uitdaging voor elke gemeente. Daarom is afstemming met federale autoriteiten en Europese netwerken zoals Europol belangrijk. Lokale weerbaarheid en internationale opsporing vullen elkaar aan. Kortrijk zet nu in op die eerste stap: slimmer voorkomen.
