Back-upbedrijf Veeam zet rond World Backup Day op 31 maart het thema dataresilience centraal. Het bedrijf benadrukt dat organisaties in Nederland en Europa kwetsbaar zijn door ransomware, cloudstoringen en menselijke fouten. Veeam wijst op maatregelen en software om sneller te herstellen, ook in multi‑cloudomgevingen. Dit raakt ook de Europese AI-verordening gevolgen overheid, omdat goed herstel en betrouwbare data deel zijn van risicobeheer en governance.
Ransomware drijft herstelvraag
Ransomware blijft een van de grootste risico’s voor bedrijfsdata. Criminelen versleutelen niet alleen systemen, maar proberen ook back-ups te wissen. Daardoor wordt het veilig opslaan van kopieën de laatste verdedigingslinie. Zonder herstelplan loopt de bedrijfscontinuïteit direct gevaar.
Veeam zet in op immutable back-ups en isolatie. Immutability betekent dat een kopie tijdelijk niet te wijzigen of te wissen is, ook niet door een beheerder. Een air gap is een extra scheiding, bijvoorbeeld een offline of logisch afgeschermde opslag. Samen verkleinen deze maatregelen de kans dat een aanval alle kopieën raakt.
Toegangsbeheer speelt daarbij een hoofdrol. Beperk beheerdersrechten en gebruik meerfactorauthenticatie op back-upsystemen. Scheid productie- en back-upaccounts zodat één gehackt account niet overal bij kan. Zo blijft de impact van een incident beperkt.
Back-up moet sneller en slimmer
IT draait steeds vaker hybride: een mix van datacenter, public cloud en SaaS. Back-ups moeten daarom applicatiebewust zijn en overal kunnen draaien. Instant recovery helpt hierbij: systemen starten direct op vanaf een back-upkopie, zodat de dienst snel weer beschikbaar is. Daarna volgt een nette terugplaatsing op de originele infrastructuur.
Automatisering verkleint de kans op fouten. Met beleidsgestuurde back-ups krijgt elk systeem automatisch het juiste schema en de juiste bewaartermijn. Anomaliedetectie kan waarschuwen bij plotselinge datagroei of versleuteling, wat kan wijzen op een aanval. Zo wint een team kostbare minuten bij een incident.
Veeam levert dit in het Veeam Data Platform, dat back-up, replicatie en herstel combineert. Het platform ondersteunt uiteenlopende workloads, van virtuele machines tot databases en SaaS. Belangrijk is dat beheer één plek heeft voor beleid, monitoring en rapportage. Dat maakt audits en verantwoording eenvoudiger.
Cloud niet automatisch veilig
Cloudproviders houden de dienst beschikbaar, maar de klant blijft verantwoordelijk voor eigen data. Dat heet het shared-responsibilitymodel. Zonder aparte back-up zijn verwijderde e-mails, chatberichten of bestanden soms onherstelbaar. Een onafhankelijke kopie buiten de productiecloud is daarom nodig.
Ook multi‑cloud vraagt om nuchtere keuzes. Kopieën verplaatsen tussen clouds kost bandbreedte en geld. Plaats daarom back-ups dicht bij de bron en houd een tweede kopie elders, liefst op immutabele opslag. Zo is herstel snel én robuust.
Voor Nederlandse overheden en zorgorganisaties geldt bovendien de BIO, de Baseline Informatiebeveiliging Overheid. Die vereist continuïteit, versleuteling en hersteltests. Een aantoonbaar back-upbeleid helpt aantoonbare naleving richting toezichthouders en rekenkamers. Het voorkomt ook dataverlies door menselijke fouten.
AI-verordening raakt overheid
De Europese AI-verordening (AI Act) legt extra plichten op rond data governance, logging en incidentbeheer voor hoogrisico‑toepassingen. Zonder betrouwbare back-ups en hersteltests is aan die plichten moeilijk te voldoen. Dat geldt zeker voor publieke diensten die AI gebruiken bij besluiten over burgers. Herstelbaarheid is dan niet alleen technisch, maar ook juridisch nodig.
De AVG eist passende beveiliging, zoals versleuteling en dataminimalisatie. Back-ups vallen daar ook onder, inclusief het veilig wissen als bewaartermijnen verlopen. Organisaties moeten kunnen aantonen wie toegang had, hoe lang gegevens zijn bewaard en hoe snel herstel plaatsvindt. Documentatie en rapportages uit back-upplatforms maken dat controleerbaar.
Daarnaast breidt NIS2 de zorgplichten uit voor essentiële en belangrijke bedrijven, ook in Nederland. Continuïteit, incidentmelding en herstelcapaciteit worden scherper getoetst. Middelgrote organisaties in sectoren als industrie, logistiek en digitale diensten vallen er vaker onder. Tijdig oefenen en meten van hersteltijden helpt boetes en stilstand te voorkomen.
Testen en oefenen blijft cruciaal
Een plan werkt pas als het getest is. Meet daarom RTO en RPO. RTO is de tijd die nodig is om een dienst te herstellen. RPO is de maximale hoeveelheid dataverlies die acceptabel is.
Maak hersteltests standaard en geautomatiseerd, bijvoorbeeld wekelijks voor kritieke systemen. Oefen ook scenario’s met leveranciers en cloudproviders. Leg in een draaiboek vast wie wat doet, inclusief communicatie met klanten en toezichthouders. Zo verklein je chaos tijdens een echt incident.
De 3‑2‑1‑regel: bewaar minstens drie kopieën van uw data, op twee verschillende soorten media, met één kopie offsite of geïsoleerd.
Controleer tot slot of back-ups ook beveiligd zijn. Versleutel opslag, houd beheerdersrechten beperkt en log alle toegang. Bewaar logbestanden net zo zorgvuldig als de data zelf. Zonder zicht op toegang is forensisch onderzoek na een incident lastig.
