De politie in Keerbergen waarschuwt voor telefonische phishing. Onbekenden bellen inwoners en doen zich voor als agenten die inbraken onderzoeken rond het meer. Dat gebeurde de afgelopen dagen in Vlaams-Brabant. Criminelen proberen zo persoonlijke gegevens of toegang tot woningen te krijgen, een risico dat ook raakt aan de Europese AI-verordening (AI Act) en digitale veiligheid van overheden.
Bellers imiteren politie
Inwoners krijgen een telefoontje van iemand die zegt van de politie te zijn. De beller verwijst naar recente inbraken rond het meer van Keerbergen. Daarna volgen vragen over adres, aanwezigheid thuis en waardevolle spullen. Soms stelt de beller een “controle” aan huis voor.
Dit is vishing: phishing via de telefoon. De dader wekt vertrouwen met een autoriteit, zoals de politie. Het doel is om informatie, geld of toegang te bemachtigen. De lokale politie benadrukt dat zij zo niet werken.
De politiezone in de regio vraagt om direct te verbreken en zelf het officiële nummer te bellen. Gebruik een nummer van de website van de politiezone of het algemene noodnummer 101. Deel nooit codes, pincodes of inloglinks via de telefoon. Vraag bij twijfel altijd om een afspraak op het commissariaat.
“Wij doen geen telefoontjes over inbraken rond het meer van Keerbergen,” waarschuwt de lokale politie.
Truc misbruikt angstgevoelens
De werkwijze speelt in op onrust door inbraken. De beller schetst urgentie: er zou “nu” gevaar zijn in de buurt. Wie schrikt, denkt minder kritisch. Dat maakt het eenvoudiger om iemand tot snelle actie te dwingen.
Vaak volgt een verzoek om persoonlijke data, zoals rijksregisternummer of bankgegevens. In België vragen oplichters soms ook naar itsme-codes of activeringslinks. Dat zijn gevoelige gegevens die toegang geven tot bank- of overheidsdiensten. Echte agenten vragen daar niet naar aan de telefoon.
Het risico is niet alleen financieel. Met adres- en routine-informatie kan men ook een inbraak plannen. Ook een “technicus” of “veiligheidsadviseur” kan later aan de deur komen. Dat is dezelfde oplichting in een nieuw jasje.
Nummerspoofing en nepstemmen
Criminelen gebruiken vaak nummerspoofing. Dat is een techniek waarbij het lijkt alsof een vertrouwd nummer belt. Zo kan zelfs een ogenschijnlijk officieel politienummer op het scherm verschijnen. Het telefoonnet controleert de echte herkomst dan niet zichtbaar voor de ontvanger.
Steeds vaker duiken ook nagebootste stemmen op. Met kunstmatige intelligentie kunnen oplichters een stem laten klinken als die van een agent of bekende. Dat heet stemklonen of een deepfake-stem. Het maakt herkenning voor slachtoffers lastiger.
De politie meldt niet of in Keerbergen een nagebootste stem is gebruikt. Het patroon past wel bij bredere vishing-trends in Europa. De les blijft hetzelfde: vertrouw niet op wat u hoort of in het scherm ziet. Verifieer via een tweede, onafhankelijk kanaal.
Zo check je een oproep
Hang op en bel zelf terug via een officieel kanaal. Zoek het telefoonnummer van de politiezone op de eigen website of bel 101. Bel nooit terug via een nummer dat de beller u doorgeeft. Gebruik bij voorkeur een andere telefoon.
Deel geen pincodes, inlogcodes, QR-codes of itsme-bevestigingen aan de telefoon. Installeer ook geen “hulpprogramma” op verzoek van een beller. Dat geeft vaak oplichters toegang tot uw toestel. Echte hulpdiensten vragen daar niet om.
Meld pogingen bij de politie en bij Safeonweb.be, het Belgische meldpunt voor online fraude. Zo helpt u anderen te waarschuwen. Banken en verzekeraars vragen vaak ook een politierapport bij fraude. Snelle melding vergroot de kans op blokkade en schadebeperking.
Europese regels en aanpak
De AVG verbiedt het onrechtmatig verzamelen en misbruiken van persoonsgegevens. Dat geldt ook voor gegevens die via vishing worden ontfutseld. Overheden en politiezones moeten op hun beurt dataminimalisatie toepassen en veilig communiceren. Duidelijke verificatieprocedures helpen burgers om neptelefoontjes te herkennen.
De Europese AI-verordening (AI Act) legt transparantie-eisen op aan synthetische media, zoals nagebootste stemmen. Criminelen negeren die regels, maar de wet helpt wel bij opsporing en handhaving. Publieke diensten en bedrijven kunnen hun processen hierop aanpassen. Denk aan waarschuwingen, training en herkenbare verificatiestappen.
Telecomtoezichthouders zoals BIPT in België en BEREC op EU-niveau werken aan betere nummerauthenticatie tegen spoofing. Technieken om de herkomst van gesprekken te controleren staan in de steigers. Tot die breed is ingevoerd, blijft waakzaamheid nodig. Burgers zijn het laatste verdedigingslijn bij vishing.
