Op zondag 2 juni vindt in gemeenschapscentrum ’t Kerkske een infosessie over cybercrime plaats. De bijeenkomst is bedoeld voor inwoners en kleine ondernemers die veiliger online willen zijn. Er is aandacht voor AI-gestuurde fraude, phishing en datalekken, en wat dit betekent onder de AVG en de Europese AI-verordening. Doel is om concrete tips te geven en vragen uit de buurt te beantwoorden.
Lokale focus op digitale veiligheid
De sessie behandelt de meest voorkomende vormen van online oplichting. Denk aan phishing via e-mail en sms, valse webshops en WhatsApp-fraude. Ook komt aan bod hoe criminelen persoonlijke gegevens misbruiken na een datalek. De nadruk ligt op wat u direct zelf kunt doen.
De organisatoren richten zich op begrijpelijke uitleg zonder vakjargon. Bezoekers krijgen stap-voor-stap advies om accounts te beveiligen. Zo wordt duidelijk hoe u sterke wachtwoorden maakt en tweestapsverificatie instelt. Er is ruimte voor vragen uit de zaal.
Voor kleine ondernemers ligt de focus op bedrijfsrisico’s. Bijvoorbeeld factuurfraude, nepbetalingen en namaakfacturen. Ook wordt ingegaan op back-ups en het snel herstellen na een incident. Praktische checklists helpen bij het opzetten van basisbeveiliging.
AI maakt fraude geloofwaardiger
Criminelen gebruiken generatieve AI om teksten en stemmen realistischer te maken. Een taalmodel zoals ChatGPT kan foutloze Nederlandse e-mails schrijven, wat phishing overtuigender maakt. Er zijn ook apps voor stemklonen, die een familielid of collega kunnen nadoen. Beeld- en videobewerkers maken nepvideo’s die lastig te herkennen zijn.
Generatieve AI is software die zelf nieuwe inhoud maakt, zoals tekst, audio of beeld. Dit verlaagt de drempel voor oplichters. Ze hebben minder taal- of technische kennis nodig. Daardoor neemt de hoeveelheid en de kwaliteit van fraudeberichten toe.
In de infosessie leert u simpele tegenmaatregelen. Bel altijd zelf terug via een bekend nummer bij een spoedverzoek om geld. Controleer het afzenderadres en het webadres zorgvuldig. En deel nooit codes of inloggegevens via telefoon, e-mail of chat.
Phishing is een truc waarbij criminelen zich voordoen als een vertrouwde partij om u tot klikken of betalen te verleiden.
Praktische tips en hulpmiddelen
Gebruik een wachtwoordmanager om unieke wachtwoorden te maken en te bewaren. Zet waar mogelijk tweestapsverificatie aan, bijvoorbeeld met een authenticator-app. Houd apparaten en apps up-to-date om bekende lekken te dichten. Maak regelmatig een offline back-up van belangrijke bestanden.
Controleer verdachte links via Safeonweb.be, het meldpunt van het Centrum voor Cybersecurity België (CCB). U kunt verdachte berichten doorsturen naar verdacht@safeonweb.be. De website geeft actuele waarschuwingen en duidelijke voorbeelden. Zo leert u nepberichten sneller herkennen.
Let bij webshops op keurmerken, bedrijfsgegevens en betaalopties. Bij twijfel: zoek recensies buiten de site om en betaal niet vooruit. Voor bedrijven is segmentatie van het netwerk en het principe ‘least privilege’ verstandig. Dat beperkt de schade als één account toch wordt misbruikt.
Wetgeving geeft houvast
De AVG (in Nederland en België bekend als de privacywet) verplicht organisaties om persoonsgegevens te beveiligen. Dataminimalisatie en versleuteling zijn kernprincipes. Burgers hebben recht op inzage en melding bij datalekken. Dit verkleint de impact van gelekte gegevens bij oplichting.
De Europese AI-verordening (AI Act) wordt stapsgewijs van kracht tussen 2025 en 2026, op het moment van schrijven. Voor generatieve AI komen transparantie-eisen, zoals duidelijke labeling van deepfakes. Dit helpt gebruikers nepinhoud te herkennen. Voor hoogrisico-toepassingen gelden strengere tests en toezicht.
De Digital Services Act (DSA) verplicht grote platforms om misleidende advertenties en oplichtingspatronen actiever te bestrijden. Dat moet het bereik van fraude verkleinen. Toch blijft persoonlijke alertheid nodig. De infosessie legt uit waar platformmaatregelen eindigen en eigen verantwoordelijkheid begint.
Relevantie voor burgers en mkb
Voor burgers draait digitale weerbaarheid om routine. Denk aan controleren, niet klikken in haast en altijd een tweede kanaal gebruiken voor geldverzoeken. Familierichtlijnen helpen, bijvoorbeeld een afgesproken ‘veiligheidswoord’. Zo doorbreekt u druk en paniek, ook bij AI-nagemaakte stemmen.
Kleine bedrijven hebben vaak beperkte middelen. Begin daarom met de grootste risico’s: factuurcontrole, rechtenbeheer en back-ups. Test intern met een nepphishing-mail om bewustzijn te verhogen. Evalueer daarna processen en verbeter stap voor stap.
Lokale bijeenkomsten zoals die in ’t Kerkske verlagen de drempel om vragen te stellen. Bezoekers gaan naar huis met toepasbare maatregelen. Dat is nodig, want cybercrime verandert snel. Met basiskennis, hulpmiddelen en Europese regels als kader staat u sterker.
